Onderwijs    

Algemeen Recreatie Ontspanning Informatie Links Fotoboek

Back Up Next

 

Onderwijs in Leopoldsburg

Van bij zijn ontstaan had Leopoldsburg behoefte aan een eigen school. Immers, door de slechte toestand van de wegen en het ontbreken van openbaar vervoer was het voor de kinderen uiterst moeilijk school te lopen in Heppen of Beverlo. Met de jaren zal Leopoldsburg echter uitgroeien tot een scholencentrum waar ook kinderen uit de omgeving les kunnen volgen in een van de erkende onderwijswetten.

GEMEENTELIJK ONDERWIJS

Na de oprichting van het Kamp van Beverlo groeide de burgerbevolking fel aan en steeg het aantal gezinnen van militairen. Hierdoor ontstond een dringende behoefte aan plaatselijk onderwijs. In 1840 kreeg de militaire overheid een schoollokaal in de Karmellaan. Het schooltje telde vlug 60 tot 70 leerlingen en werd in 1844 door de gemeenteraad van Beverlo of ficieel erkend als de school "van 't Kamp".

De school had het financieel niet gemakkelijk. Slechts 49 leerlingen waren ingeschreven als betalende leerlingen. De overigen genoten kosteloos onderricht. Meester Willems, of ficieel de eerste onderwijzer van Leopoldsburg, kreeg een woning die tegen de school was aangebouwd. Door zijn huwelijk in 1848 was de woning veel te klein geworden. 
Het gemeentebestuur besloot dan maar een schrijven te richten aan het ministerie van Binnenlandse Zaken om de school te mogen vergroten. Er kwam nooit een antwoord. Door het herhaaldelijk aandringen vanwege de militaire overheden, en omdat er intussen meer dan 120 leerlingen in het te kleine schoollokaal verbleven, besloot het gemeentebestuur de school te vergroten en een tweede onderwijzer, Evarist Cauwenberg, in dienst te nemen. In 1854 waren er 180 leerlingen!

Een jaar later werd met de bouw van een gemeentehuis, met twee aanpalende klaslokalen, begonnen. Vanaf 1857 konden 189 leerlingen les volgen in de nieuwe gemeenteschool. Nadien werd ook een schooltje gebouwd op de hoek van het huidige Koningin Astridplein waar zich tot 1998 het politiecommissariaat bevond en nu de O.C.M.W.-administratie.

Het gemeentelijk onderwijs in Leopoldsburg zal na het starten van het vrij en van het openbaar onderwijs aan aantrekkingskracht verliezen. In 1948 werden de lagere gemeenteschool voor jongens en de gemeenteschool van het centrum voor meisjes overgenomen door het Rijk. Desondanks werd vanaf 1956 de school Boskant gebouwd (het huidige Berkenhof). In 1969 besliste de gemeenteraad van Leopoldsburg dit schooltje te sluiten en een einde te stellen aan het gemeentelijk onderwijs.

VRIJ (KATHOLIEK) ONDERWIJS  

Naar aanleiding van de 19de-eeuwse schoolstrijd werd in 1883 door de Congregatie der eerwaarde zusters van O.-L.-Vronw Visitatie uit Gent een katholieke meisjesschool opgericht. Vanaf 1890 tot aan de Tweede Wereldoorlog hadden de zusters een jongensinternaat, "le Pensionaat Saint-Joseph pour petits garçons". Deze school zal haar activiteiten, vooral in het beroepsonderwijs, langzaam uitbreiden.

Pas in 1954 studeerde de eerste lichting meisjes af met een diploma van het hoger middelbaar onderwijs (economisch-wetenschappelijke). De hoofdschool van de zusters is gevestigd aan de Diestersteenweg. Er zijn ook lokale wijkafdelingen voor de kleuters en het lager onderwijs.

Rond 1922 voelden priester E. Poppe en aalmoezenier Willem Rijcken het gemis aan een vrije jongensschool erg aan. Intussen had de Congregatie van de Broeders van Liefde, waarmee priester Poppe goede relaties onderhield, besloten een tehuis te bezorgen aan de jonge dienstplichtige broeders te Leopoldsburg. Zij werden voorlopig ondergebracht in de gebouwen van het huidige karmelietessenklooster.

In 1923 startten de Broeders van Liefde uit Gent een katholieke jongensschool. Een klooster met bijhorende school werd in amper een jaar tijd opgetrokken langs de toenmalige Steenweg naar Heppen. De school bood onderwijs aan in het lager onderwijs en in het lager- en hoger middelbaar onderwijs. De nieuwe kloostergemeenschap koos Sint-Michiel als patroon. Op 1 oktober 1923 was het Sint-Michielsinstituut realiteit geworden: onder het waakzaam oog van Vader Ardon werden 183 leerlingen door vijf broeders opgewacht.

Ingevolge de herstructureringen en de besparingen in het onderwijs van de jaren 1980 en volgende, werden beide scholen samengevoegd en uitgesplitst in een autonome middenschool Sint-Michiel en een bovenbouw Visitatie.

In 1999 besliste het ambt van de orde van de Broeders van Liefde te Gent dat het kloostergebouw te Leopoldsburg volledig meest ontruimd worden. Sinds 1922 woonden hier 268 broeders. De vier overblijvende broeders gaan nu een andere bestemming tegemoet.

Website : http://www.visitatie-leopoldsburg.com/

RIJKSONDERWIJS (GEMEENSCHAPSONDERWIJS)   

Voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Leopoldsburg geen Rijksonderwijs. Door de eerste schoolstrijd in 1848 trof men in onze regio enkel in Hasselt (1851) en in Diest (1852) rijksscholen aan. Onder toenemende druk van liberale politici werd vanaf 15 september 1945 een atheneum met een volledige voorbereidende afdeling gestart te Leopoldsburg. Hierdoor werd Leopoldsburg meteen de eerste Kempense gemeente waar na de Tweede Wereldoorlog het middelbaar rijksonderwijs voor jongens en meisjes werd opgericht.

Bij besluit van de Prins Regent van 20 juni 1949, werd het atheneum in 1950 een Koninklijk Atheneum. Omdat in en rond Leopoldsburg stilaan een grote behoefte ontstond aan lager en hoger secundair technisch onderwijs,werd in 1965 het Rijksinstituut voor Technisch Onderwijs opgericht (R.I.T.O.). In 1979 werd het R.I.T.O. met het Koninklijk Atheneum samengevoegd.

Het zijn vooral de gewezen burgemeester Victor Hartert en de toenmalige Ministers van Onderwijs, Kamiel Huysmans en Willy Claes, die het rijksonderwijs in Leopoldsburg hebben gestimuleerd.Vanaf 19 december 1988 werd de bevoegdheid over het Rijksonderwijs in Vlaanderen bij decreet overgedragen aan de Autonome Raad voor het Gemeenschapsonderwijs (ARGO).

De "ingebouwde" Middenschool (eerste graad secundair onderwijs) die deel uitmaakte van het atheneum werd vanaf 1 september 1998 een autonome Middenschool.

Op 1 april 1999 werd de naam Autonome Raad voor het Gemeenschapsonderwijs bij decreet gewijzigd in het Gemeenschapsonderwijs. In hetzelfde decreet wordt een groot deel van de onderwijsbevoegdheden overgedragen aan lokaal inrichtende machten en vanaf 1 januari 2000 aan de scholengroepen. Het Gemeenschapsonderwijs in Leopoldsburg maakt deel uit van de scholengroep Noord-Limburg.

De hoofdgebouwen van het Koninklijk Atheneum, de Middenschool en de autonome Basisschool zijn gevestigd aan de Atheneumstraat en de Heuvelstraat. Er zijn ook wijkscholen voor kleuteronderwijs in de Berkenlaan en voor kleuter- en lager onderwijs op de Boskant.

Website : http://schoolweb.gemeenschapsonderwijs.be/ka/leopoldsburg/index.htm

ECOLE GARDIENNE ET PRIMAIRE

Deze school werd opgericht voor de kinderen van de Franstalige militairen in het kamp en door het Ministerie van Landsverdediging gefinancierd. De school, gelegen naast het oud Militair Hospitaal, had aanvankelijk een groot succes. Zij omvatte kleuter- en lager onderwijs. Door het vertrek van de Franstalige militairen slonk het aantal leerlingen. In 1984 werd l'Ecole Gardienne et Primaire definitief gesloten.

INTERNAAT DE IMMERT

Het internaat De Immert, gelegen in de Olmenweg, is in 1986 ontstaan door de samenvoeging van twee internaten, namelijk de vroegere internaten van Mol en Leopoldsburg. Met een gemiddelde van 130 internen, zowel jongens als meisjes, behoort De Immert tot de grootste internaten in Vlaanderen. Het ligt in een van de mooiste groenzones van Leopoldsburg-Heppen. Kinderen uit het basis- en uit het secundair onderwijs vinden er alle nodige accommodaties om rustig en onder begeleiding te studeren. Voor een gezonde ontspanning beschikt het internaat o.m. over een TV-zaal, een bibliotheek, een fitnesslokaal, fietsen en diverse sportterreinen.

Het autonome internaat heeft geen directe binding met een school. Daarom zijn de leerlingen uit alle onderwijswetten welkom. Reeds van bij zijn oprichting herbergt De Immert ook leerlingen van de Europese school te Mol. Deze internen zijn afkomstig uit alle landen van de Europese gemeenschap. Een ideale mogelijkheid voor onze Nederlandstalige jeugd om met vreemde talen in contact te komen.

Onderwijs in Heppen en Immert

In de Middeleeuwen waren het meestal de kosters die onderwijs gaven. In Heppen was bijna iedereen landbouwer. Vanaf hun zevende jaar werkten de kinderen mee op het veld. Hierdoor konden zij enkel tijdens de wintermaanden school lopen.
Tot 1778 gingen de kinderen naar de dorpsschool te Beverlo. Met de komst van de proost in 1778 kon de opvoeding ter plekke gebeuren. Het schanshuisje achter de huidige pastorij diende als schoollokaal.

In 1838 werd koster Jan Loos met een onderwijzerstaak belast. Een van zijn leerlingen, Hendrik Plees, volgde een opleiding van schoolmeester aan de normaalschool van Rolduc-Kerkrade en werd in 1841 de eerste, echte schoolmeester in Heppen.

Einde 1850 nam het nieuwe gemeentebestuur het onderwijs over. Twee schoollokalen werden in 1851 achter het gemeentehuis opgetrokken. Meester Plees overleed in 1870 en werd opgevolgd door Louis Wouters, voordien onderwijzer in Langdorp.

In 1878 kwamen de liberalen aan de macht. Zij verplichtten elke gemeente om neutraal onderwijs te organiseren, zonder godsdienstonderricht. Dit was een doorn in het oog van de Kerk. De bisschoppen reageerden fel en de meeste dorpelingen trokken hun kinderen weg uit de gemeentescholen, die leegliepen. Dit was ook het geval in Heppen waar meester Wouters zich verplicht zag een winkel te openen om te overleven.

Pastoor Maes van Heppen liet een klaslokaal bouwen op een stuk grond geschonken door de dochter van de eerste burgemeester Willem Hendrickx. Uit dit klaslokaal is de huidige parochiezaal ontstaan. De jonge onderwijzer Alfons Caerts begon hier een loopbaan als onderwijzer maar stierf twee jaren later op de leeftijd van 25 jaar. Vermits de schoolstrijd intussen bijgelegd was, kon meester Wouters opnieuw aan de slag.

In 1888 schreef de katholieke schoolinspectie dat jongens en meisjes dienden gescheiden te worden op school. Dit was de aanleiding om vanaf 1890 aan de "Zusterkens" een onderwijsopdracht in Heppen toe te kennen. Daaruit ontstond de Vrije Basisschool Heppen met een wijkschooltje aan de Immert.

 

Geschiedenis ] Gehuchten ] Bezienswaardigheden ] Politiek ] [ Onderwijs ] Infrastructuur ] Tewerkstelling ] Specialiteiten ] Heemkunde ]

Voor alle info over Leopoldsburg contacteer de dienst Toerisme Leopoldsburg of de Gemeente Leopoldsburg.
Voor alle vragen over de website contacteer de webmaster Witters Chris.